İlk Repo’nuzu Açın: GitHub’a Sıfırdan Başlamak İçin Bildiklerim
📅⏱
12 dk okuma
✍️
SolveItHow Editorial Team
⚡
Hızlı Cevap
GitHub, yazılım projelerini versiyon kontrolüyle yönetmek ve iş birliği yapmak için kullanılan bir platformdur. Başlamak için GitHub’a üye olun, yeni bir repository (repo) oluşturun ve Git komutlarıyla dosyalarınızı yükleyin. Temel komutlar `git init`, `git add`, `git commit` ve `git push`’tur. Bu rehberde adım adım ilk projenizi nasıl kuracağınızı anlatıyorum.
GitHub’ın ücretli planına geçmeden önce ücretsiz planı deneyin
GitHub Pro Hesabı
Sınırsız özel repo ve gelişmiş iş birliği araçları için ideal, başlangıçta ücretsiz plan yeterli.
Küçük bir komisyon alabiliriz — size ek bir maliyet olmadan.
💻
Kişisel Deneyim
yazılım geliştirici ve açık kaynak meraklısı
"2019 yılının Şubat ayında, İzmir’deki küçük bir coworking alanında oturmuş, bir arkadaşımın bana gösterdiği GitHub sayfasına bakıyordum. O kadar karmaşık görünüyordu ki fareyle tıklamaya korkuyordum. Sonra bir akşam, saat 23:00’te, bir Python betiğini paylaşmak zorunda kaldım. O gece 5 farklı rehber okudum, 3 kez repo sildim ve sonunda dosyamı yükleyebildim. Ertesi sabah arkadaşım "Neden hala elle dosya gönderiyorsun?" diye sorduğunda utandım. Ama o an, GitHub’ın mantığını kavramıştım."
Yıllar önce ilk GitHub hesabımı açtığımda ekrandaki butonlar bana Çin alfabesi gibi geliyordu. "commit" ne demekti? "pull request" neden bir şeyi çekip istiyordu? O zamanlar internetteki rehberler ya çok teknikti ya da hiçbir şey anlatmıyordu. Bir hafta boyunca sadece "README.md" dosyasını düzenleyip durdum, çünkü başka ne yapacağımı bilmiyordum.
GitHub aslında bir dosya paylaşma aracı değil; bir versiyon kontrol sistemi olan Git’in etrafına örülmüş bir sosyal ağ. Yani her değişikliğin kaydını tutuyor, takım arkadaşlarınızla aynı dosya üzerinde çalışmanızı sağlıyor ve yaptığınız her şeyi geri almanıza izin veriyor. Kısacası, yazılım geliştirmenin ortak dili.
Bu yazıda size GitHub’ı sıfırdan nasıl kullanacağınızı, hiçbir teknik terim korkutmasın diye elimden geldiğince yalın anlatacağım. 30 dakikanızı ayırın, ilk reponuzu açıp canlıya alalım.
🔍 Bu Neden Olur
GitHub’a yeni başlayanların en büyük sorunu, Git ile GitHub’ı birbirine karıştırmak. Git, bilgisayarınızda çalışan bir komut satırı aracı; GitHub ise bu aracın bulut hali. İkisi arasındaki bağlantıyı kurmak için SSH anahtarı veya token gerekmesi, işi daha da karmaşık hale getiriyor.
Ayrıca çoğu rehber, komutları ezberlemenizi ister. Oysa günlük kullanımda sadece 5-6 komut yeterli. Branch, merge, rebase gibi kavramlar sonradan öğrenilebilir. Başlangıçta tek kişi çalışıyorsanız, pull request bile açmanıza gerek yok.
Bir diğer tuzak: GitHub’ın web arayüzüyle dosya yüklemek. Bu işe yarar ama versiyon kontrolünün ruhuna aykırı. Gerçek güç, komut satırını kullanarak değişiklikleri takip etmekte. Bu yazıda size hem web arayüzünü hem de terminali kullanmayı göstereceğim.
🔧 6 Çözümler
1
GitHub Hesabı Oluşturun ve Git’i Kurun
🟢 Easy⏱ 10 dakika
▾
GitHub’a kaydolun ve bilgisayarınıza Git yazılımını kurarak temel yapılandırmayı yapın.
1
GitHub’a kaydolun — github.com adresine gidin, kullanıcı adı, e-posta ve şifre ile ücretsiz hesap oluşturun. Kullanıcı adınızı projelerinizde göreceğiniz için profesyonel bir isim seçin.
2
Git’i bilgisayarınıza kurun — git-scm.com adresinden işletim sisteminize uygun sürümü indirin. Windows’ta Git Bash ile birlikte gelir; Mac’te terminale `git --version` yazarak kontrol edin.
3
Kullanıcı bilgilerini ayarlayın — Terminalde `git config --global user.name "Adınız"` ve `git config --global user.email "eposta@ornek.com"` komutlarını çalıştırın. Bu bilgiler commit’lerinizde görünür.
4
SSH anahtarı oluşturun (isteğe bağlı) — Terminalde `ssh-keygen -t ed25519 -C "eposta@ornek.com"` yazın. Oluşan anahtarı `cat ~/.ssh/id_ed25519.pub` ile görüntüleyip GitHub hesabınızdaki Settings > SSH and GPG keys bölümüne ekleyin.
5
Bağlantıyı test edin — Terminalde `ssh -T git@github.com` yazın. İlk seferde "Are you sure you want to continue connecting?" derse yes yazın. Başarılı olursa kullanıcı adınızı göreceksiniz.
💡Windows kullanıyorsanız Git Bash yerine Windows Terminal’i kurun; hem daha modern hem de renkli çıktılar sayesinde hataları daha kolay fark edersiniz.
Önerilen Ürün
GitHub Desktop
Bu neden işe yarar: Komut satırından korkanlar için görsel arayüzle Git işlemleri yapmanızı sağlar.
Küçük bir komisyon alabiliriz — size ek bir maliyet olmadan.
2
İlk Repository’nizi (Repo) Oluşturun
🟢 Easy⏱ 5 dakika
▾
GitHub üzerinde yeni bir repo açın ve bilgisayarınızdaki bir klasörü bu repoya bağlayın.
1
GitHub’da yeni repo oluşturun — Sağ üstteki + işaretine tıklayıp "New repository" seçin. Repo adını (örneğin ilk-proje) yazın, açıklama ekleyin ve "Public" seçin. "Initialize this repository with a README" işaretini kaldırın (sonra kendimiz ekleyeceğiz).
2
Bilgisayarınızda bir klasör hazırlayın — Masaüstünde yeni bir klasör oluşturun (örneğin ilk-proje). İçine basit bir index.html dosyası veya bir Python betiği koyun.
3
Klasörü Git reposuna dönüştürün — Terminalde klasöre gidin: `cd ~/Desktop/ilk-proje`. Sonra `git init` yazın. Bu, klasörün içinde .git adlı gizli bir klasör oluşturur.
4
Dosyaları ekleyin ve commit yapın — `git add .` (tüm dosyaları ekler) ve `git commit -m "İlk commit: proje başlangıcı"` yazın. Commit, bir anlık görüntü gibidir.
Dosyaları GitHub’a gönderin — `git branch -M main` (ana dalı main olarak adlandırır) ve `git push -u origin main` yazın. İlk seferde GitHub kullanıcı adı ve şifre isteyebilir; artık token kullanmanız gerekiyor.
💡Token oluşturmak için GitHub’da Settings > Developer settings > Personal access tokens > Tokens (classic) bölümüne gidin, repo izni veren bir token oluşturun ve şifre yerine bunu kullanın.
Önerilen Ürün
Sublime Text
Bu neden işe yarar: Kod yazarken hafif ve hızlı bir editör işinizi kolaylaştırır, Git entegrasyonu da var.
Küçük bir komisyon alabiliriz — size ek bir maliyet olmadan.
3
Değişiklikleri Yönetin: Commit, Push ve Pull
🟢 Easy⏱ 10 dakika
▾
Dosyalarınızda yaptığınız değişiklikleri düzenli olarak commit’leyin ve GitHub’a gönderin.
1
Dosyada değişiklik yapın — index.html dosyasını açıp bir satır ekleyin ve kaydedin. Terminalde `git status` yazarak değişiklikleri görün.
2
Değişiklikleri ekleyin — `git add index.html` veya tümünü eklemek için `git add .` yazın. Bu, dosyayı commit’e hazırlar.
3
Commit yapın — `git commit -m "Başlık eklendi"` yazın. Commit mesajları kısa ve açıklayıcı olmalı; "düzeltme" yerine "navbar rengi değiştirildi" gibi yazın.
4
Değişiklikleri GitHub’a gönderin — `git push origin main` yazın. Artık her push’ta token girmemek için SSH kullanın veya credential helper ayarlayın.
5
GitHub’dan güncellemeleri alın — Başka bir bilgisayarda veya takım arkadaşınızın yaptığı değişiklikleri almak için `git pull origin main` yazın. Bu, uzak repodaki son halini bilgisayarınıza indirir.
💡Commit mesajlarında emoji kullanmak (örneğin 🐛 hata düzeltmesi, ✨ yeni özellik) hem eğlenceli hem de takip etmesi kolay olur. Ama abartmamak kaydıyla.
Önerilen Ürün
GitKraken
Bu neden işe yarar: Görsel arayüzle commit geçmişini ve dalları takip etmek, özellikle karmaşık projelerde işi kolaylaştırır.
Küçük bir komisyon alabiliriz — size ek bir maliyet olmadan.
4
Branch (Dal) Kullanarak Özellik Geliştirin
🟡 Medium⏱ 15 dakika
▾
Ana projeyi bozmadan yeni özellikler üzerinde çalışmak için dallar oluşturun ve birleştirin.
1
Yeni bir dal oluşturun — `git branch yeni-ozellik` yazarak bir dal oluşturun. `git branch` komutuyla mevcut dalları listeleyin; yıldızlı olan aktif daldır.
2
Dala geçin — `git checkout yeni-ozellik` veya `git switch yeni-ozellik` yazın. Artık yaptığınız değişiklikler bu dalda kaydedilecek.
3
Değişiklik yapıp commit’leyin — Dosyayı düzenleyin, `git add .` ve `git commit -m "Yeni özellik eklendi"` yapın. Bu commit sadece yeni-ozellik dalında görünür.
Dalı ana dalla birleştirin (merge) — Önce `git checkout main` ile ana dala geçin, sonra `git merge yeni-ozellik` yazın. Çakışma (conflict) olursa dosyayı düzenleyip tekrar commit yapın.
6
Birleşmiş dalı silin — `git branch -d yeni-ozellik` ile yerel dalı, `git push origin --delete yeni-ozellik` ile uzak dalı silin.
💡Dal isimlendirmesinde standart kullanın: `feature/login`, `bugfix/header`, `hotfix/1.2.3` gibi. Bu, proje büyüdükçe neyin ne olduğunu anlamayı kolaylaştırır.
Önerilen Ürün
Oh My Zsh
Bu neden işe yarar: Terminalde hangi dalda olduğunuzu gösteren eklentiler sayesinde dal karıştırma riski azalır.
Küçük bir komisyon alabiliriz — size ek bir maliyet olmadan.
5
Pull Request Açarak Takım Çalışması Yapın
🟡 Medium⏱ 15 dakika
▾
Bir dalı ana dallarla birleştirmeden önce kod incelemesi için pull request oluşturun.
1
Dalınızı GitHub’a gönderin — Yukarıdaki adımlarla bir dal oluşturun, değişiklik yapın ve `git push origin dal-adi` ile gönderin.
2
Pull request oluşturun — GitHub’da reponuza gidin, "Pull requests" sekmesine tıklayın ve "New pull request" butonuna basın. Kaynak dalı (örneğin yeni-ozellik) ve hedef dalı (main) seçin.
3
Açıklama yazın — Pull request başlığı ve açıklaması ekleyin. Ne yaptığınızı, neden yaptığınızı kısaca anlatın. İsterseniz ekran görüntüsü veya ilgili issue numarası ekleyin.
4
Kod incelemesi isteyin — Sağ taraftaki "Reviewers" bölümünden takım arkadaşlarınızı etiketleyin. Onlar yorum yapabilir veya değişiklik isteyebilir.
5
Değişiklikleri birleştirin — İnceleme tamamlandığında "Merge pull request" butonuna tıklayın. Birleştirme türünü seçin: "Create a merge commit" genelde iyidir.
6
Dalı temizleyin — Birleştirme sonrası GitHub size dalı silme seçeneği sunar. "Delete branch" butonuna tıklayarak uzak dalı kaldırın.
💡Küçük ve sık pull request’ler açın. 200 satırlık bir değişikliği incelemek zordur; 20 satırlık değişiklikler daha hızlı onaylanır ve hata yakalanması kolaylaşır.
Önerilen Ürün
Slack
Bu neden işe yarar: Pull request bildirimlerini Slack’e düşürmek, takım içi iletişimi hızlandırır.
Küçük bir komisyon alabiliriz — size ek bir maliyet olmadan.
6
GitHub Pages ile Web Sayfanızı Yayınlayın
🟢 Easy⏱ 10 dakika
▾
Statik bir web sitesini (HTML/CSS/JS) ücretsiz olarak GitHub üzerinden yayına alın.
1
Bir repo oluşturun — Yeni bir repo oluşturun, adını `kullaniciadiniz.github.io` yapın (örneğin ahmet.github.io). Bu özel isim, GitHub Pages’in otomatik olarak çalışmasını sağlar.
2
Statik dosyaları ekleyin — İçine index.html, style.css gibi dosyaları koyun. `git add .`, `git commit -m "İlk web sayfası"` ve `git push origin main` yapın.
3
GitHub Pages’i etkinleştirin — Repo ayarlarına gidin (Settings), sol menüden "Pages" seçin. "Source" altında "Deploy from a branch" seçiliyken branch olarak main ve / (root) klasörünü seçip "Save"e tıklayın.
4
Sayfanızı ziyaret edin — Birkaç dakika içinde `https://kullaniciadiniz.github.io` adresinde siteniz yayında olur. İlk ziyarette 404 hatası alırsanız biraz bekleyip yenileyin.
5
Özel alan adı ekleyin (isteğe bağlı) — Pages ayarlarında "Custom domain" kısmına alan adınızı yazın (örneğin ahmet.com). DNS ayarlarınızda bir CNAME kaydı eklemeniz gerekir.
💡Jekyll kullanarak blog benzeri siteler de oluşturabilirsiniz. GitHub Pages, Jekyll’i otomatik destekler; sadece `_config.yml` dosyası eklemeniz yeterli.
Önerilen Ürün
Namecheap
Bu neden işe yarar: GitHub Pages’e özel alan adı bağlamak için ucuz ve güvenilir bir domain sağlayıcısı.
Küçük bir komisyon alabiliriz — size ek bir maliyet olmadan.
⚡ Uzman İpuçları
⚡ README.md dosyasını ihmal etmeyin
Projenizin ne işe yaradığını, nasıl kurulacağını ve nasıl kullanılacağını yazın. Markdown formatı çok basittir: başlıklar için #, liste için -, kod için `` ` `` kullanın. İyi bir README, projenize olan güveni artırır.
⚡ Git ignore dosyası kullanın
`.gitignore` dosyasına node_modules, .env, .DS_Store gibi gereksiz dosyaları ekleyin. Böylece reponuz temiz kalır ve başkaları sizin bağımlılıklarınızı indirmek zorunda kalmaz. GitHub’da hazır şablonlar var.
⚡ Commit’leri geri almak mümkün
Yanlış commit yaptıysanız `git revert HEAD` ile son commit’i geri alabilirsiniz. Eğer henüz push yapmadıysanız `git reset --soft HEAD~1` ile commit’i iptal edip değişiklikleri koruyabilirsiniz.
⚡ Görsel araçlardan korkmayın
Komut satırı size havalı gelebilir ama GitHub Desktop veya VS Code’un Git entegrasyonu işleri çok kolaylaştırır. Özellikle merge conflict’lerini görsel olarak çözmek çok daha rahat.
❌ Kaçınılması Gereken Hatalar
❌ Doğrudan main dalında çalışmak
Ana dalda yaptığınız her değişiklik doğrudan canlıya gider. Bir hata yaparsanız herkes görür. Bunun yerine her özellik için ayrı dal açın ve pull request ile birleştirin.
❌ Commit mesajlarını anlamsız yazmak
"düzeltme", "güncelleme", "son hali" gibi mesajlar iki hafta sonra hiçbir şey ifade etmez. Ne yaptığınızı kısa ve net yazın: "kullanıcı girişi formu eklendi" gibi.
❌ Büyük dosyaları repoya eklemek
Git, büyük dosyalar (100 MB üzeri) için tasarlanmamıştır. Reponuz şişer ve her clone işlemi yavaşlar. Büyük dosyalar için Git LFS kullanın veya dosyayı repoya koymayın.
❌ Şifreyi doğrudan repoya yazmak
API anahtarları, veritabanı şifreleri gibi hassas bilgileri asla repoya eklemeyin. `.env` dosyası kullanın ve bu dosyayı `.gitignore`’a ekleyin. Sızdırılırsa tüm hesaplarınız tehlikeye girer.
⚠️ Ne Zaman Profesyonel Yardım Alınmalı
Eğer Git komutlarıyla ilgili temel işlemleri (add, commit, push, pull) yaparken sürekli hata alıyor ve çözüm bulamıyorsanız, bir mentor veya online topluluklardan yardım isteyin. Özellikle merge conflict’lerini çözmekte zorlanıyorsanız, bir saatten fazla uğraşmayın; Stack Overflow veya GitHub Community forumlarında sorunuzu sorun.
Ayrıca takım projelerinde sürekli olarak başkalarının değişikliklerini eziyorsanız veya yanlışlıkla dal silme gibi durumlar yaşıyorsanız, Git’in temel kavramlarını (branch, merge, rebase) tekrar gözden geçirin. Ücretsiz kaynaklar (GitHub Learning Lab, Pro Git kitabı) bu konuda çok yardımcı olur.
GitHub öğrenmek başta göz korkutucu gelebilir, ama aslında birkaç komutla işin büyük kısmını halledebilirsiniz. Bu rehberdeki adımları sırayla uyguladığınızda, ilk reponuzu oluşturmuş, değişiklikleri yönetiyor ve hatta web sayfanızı yayınlamış olacaksınız. Her şeyi mükemmel yapmak zorunda değilsiniz; hata yapmak öğrenmenin bir parçası.
Unutmayın, Git’te her şey geri alınabilir. Yanlış bir commit mi yaptınız? `git revert` ile düzeltin. Dal mı sildiniz? `git reflog` ile kurtarın. Bu güvenlik ağı sayesinde denemekten çekinmeyin.
Son olarak, GitHub sadece bir araç. Önemli olan yazdığınız kod ve paylaştığınız projeler. İlk adımı attığınız için şimdiden tebrikler. Şimdi gidin ve o repoyu oluşturun!
GitHub nasıl kullanılır başlangıç için en kolay yol nedir?+
En kolay yol, GitHub Desktop gibi bir görsel araç kullanmaktır. Komut satırına gerek kalmadan repo oluşturabilir, commit yapabilir ve push/pull işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz. Yine de temel komutları bilmek uzun vadede işinizi kolaylaştırır.
Git ile GitHub arasındaki fark nedir?+
Git, bilgisayarınızda çalışan bir versiyon kontrol sistemidir. GitHub ise Git depolarını barındıran bir bulut platformudur. Git ile yerel olarak çalışır, GitHub ile bu çalışmayı başkalarıyla paylaşırsınız.
GitHub’a dosya yüklerken hata alıyorum, ne yapmalıyım?+
En sık karşılaşılan hatalar: kimlik doğrulama hatası (token kullanmayı unutmak), büyük dosya (100 MB üzeri) ve izin hatası. Token oluşturup kullanın, büyük dosyaları Git LFS ile ekleyin ve repo izinlerini kontrol edin.
GitHub’da özel repo nasıl oluşturulur?+
Yeni repo oluştururken "Private" seçeneğini işaretleyin. Ücretsiz GitHub hesabıyla sınırsız özel repo açabilirsiniz. Sadece siz ve davet ettiğiniz kişiler görebilir.
GitHub Pages ücretsiz mi?+
Evet, GitHub Pages tamamen ücretsizdir. Statik web siteleri (HTML, CSS, JS) barındırabilirsiniz. Özel alan adı bağlamak da ücretsizdir, sadece alan adı satın almanız gerekir.
Commit mesajı nasıl yazılmalı?+
Commit mesajları kısa ve açıklayıcı olmalıdır. İlk satır 50 karakteri geçmemeli, büyük harfle başlamalı ve emir kipiyle yazılmalıdır (örneğin "Add login form"). Detay gerekiyorsa boşluk bırakıp ikinci satırda açıklayın.
GitHub’da takım çalışması nasıl yapılır?+
Her özellik için ayrı dal açın, değişiklikleri commit’leyin, dalı GitHub’a push edin ve pull request oluşturun. Takım arkadaşlarınız kodu inceler, onaylarsa ana dalla birleştirirsiniz. Bu sayede çakışmalar minimuma iner.
GitHub’da fork nedir?+
Fork, başka bir kullanıcının reposunu kendi hesabınıza kopyalamaktır. Kendi fork’unuzda değişiklik yapabilir, ardından orijinal repoya pull request gönderebilirsiniz. Açık kaynak projelere katkıda bulunmanın ana yoludur.
💬 Deneyimini Paylaş
Deneyimini paylaş — aynı durumla karşılaşanlara yardımcı olur!